{"id":1894,"date":"2016-05-03T14:30:40","date_gmt":"2016-05-03T12:30:40","guid":{"rendered":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/?p=1894"},"modified":"2020-04-04T11:25:22","modified_gmt":"2020-04-04T09:25:22","slug":"witamina-a-retinol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/witaminy\/witamina-a-retinol\/","title":{"rendered":"Witamina A (retinol)"},"content":{"rendered":"<p>Witamina A \u2013 zbiorcza nazwa organicznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych z grupy retinoid\u00f3w (z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszy jest retinol).<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h2>Witamina A &#8211; witamina m\u0142odo\u015bci<\/h2>\n<h3>\u0179r\u00f3d\u0142a pokarmowe<\/h3>\n<p>Do najbogatszych naturalnych \u017ar\u00f3de\u0142 witaminy A dla cz\u0142owieka nale\u017c\u0105: tran rybi (30 mg RAE\/100 g), w\u0105troba i podroby (2\u201328 mg RAE\/100 g), s\u0142odkie ziemniaki (1 mg RAE\/100 g), marchew (835\u2013850 \u03bcg RAE\/100 g), jarmu\u017c (500\u2013700 \u03bcg RAE\/100 g), szpinak (ok. 500 \u03bcg RAE\/100 g), dynia (300\u2013400 \u03bcg RAE\/100 g)<sup><small><a href=\"#cite-3\">[3]<\/a><\/small><\/sup> a tk\u017ce jaja, mleko i produkty mleczne ( mas\u0142o, ser), jagody, t\u0142uste mi\u0119so. Oraz jako prowitamina (g\u0142\u00f3wnie \u03b2-karoten): marchew, pomidory, sa\u0142ata, groszek zielony i owoce dzikiej r\u00f3\u017cy.<\/p>\n<h3>Rola w organizmie<\/h3>\n<p>Odpowiada za prawid\u0142owe widzenie o zmroku, zmniejsza rogowacenie nask\u00f3rka, poprawia koloryt sk\u00f3ry, chroni sk\u00f3r\u0119 przed promieniami UV, zwi\u0119ksza zawarto\u015b\u0107 kolagenu w sk\u00f3rze w\u0142a\u015bciwej. Dzieci z niedoborem witaminy A rosn\u0105 nieprawid\u0142owo.<\/p>\n<h4>Retinol:<\/h4>\n<div id=\"attachment_1896\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/retinol.jpg\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1896\" class=\"size-medium wp-image-1896\" src=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/retinol-300x180.jpg\" alt=\"retinol\" width=\"300\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/retinol-300x180.jpg 300w, https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/retinol-240x145.jpg 240w, https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/retinol.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1896\" class=\"wp-caption-text\">retinol<\/p><\/div>\n<p>Retinol (<strong>akseroftol<\/strong><sup><small><a href=\"#cite-6\">[6]<\/a><\/small><\/sup>), C<sub>20<\/sub>H<sub>29<\/sub>OH \u2013 organiczny zwi\u0105zek chemiczny, alkohol, pochodna \u03b2-karotenu. W siatk\u00f3wce oka utlenia si\u0119 do aldehydu \u2013 retinalu, kt\u00f3ry uczestniczy w procesie widzenia<sup><small><a href=\"#cite-5\">[5]<\/a><\/small><\/sup>.<\/p>\n<p><strong>Funkcje retinolu i retinalu<\/strong><sup><small><a href=\"#cite-4\">[4]<\/a><\/small><\/sup>:<\/p>\n<ul>\n<li>odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w odbieraniu bod\u017ac\u00f3w wzrokowych w siatk\u00f3wce oka. Pochodna witaminy A, 11-cis retinal w pr\u0119cikach \u0142\u0105czy si\u0119 z bia\u0142kiem opsyn\u0105, tworz\u0105c rodopsyn\u0119 (purpur\u0119 wzrokow\u0105). Ju\u017c nawet pojedynczy foton wzbudza fotoizomeracje 11-cis-retinalu do trans-retinalu, co prowadzi do pobudzenia<sup><small><a href=\"#cite-5\">[5]<\/a><\/small><\/sup>.<\/li>\n<li>odpowiada za integralno\u015b\u0107 b\u0142on kom\u00f3rkowych<\/li>\n<li>odpowiada za prawid\u0142owe funkcjonowanie kom\u00f3rek tkanki nab\u0142onkowej, zar\u00f3wno pokrywaj\u0105cych jak wydzielniczych i czuciowych<\/li>\n<li>reguluje wzrost tkanki nab\u0142onkowej i innych kom\u00f3rek organizmu<\/li>\n<li>utrzymuje prawid\u0142owy stan sk\u00f3ry, w\u0142os\u00f3w i paznokci<\/li>\n<li>zapewnienia normalny wzrost ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w przez regulacj\u0119 aktywno\u015bci kom\u00f3rek tkanki kostnej<\/li>\n<li>chroni nab\u0142onek uk\u0142adu oddechowego przed drobnoustrojami<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Kwas retinowy:<\/h4>\n<div id=\"attachment_1899\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/kwas-retinowy.jpg\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1899\" class=\"size-medium wp-image-1899\" src=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/kwas-retinowy-300x180.jpg\" alt=\"kwas retinowy\" width=\"300\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/kwas-retinowy-300x180.jpg 300w, https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/kwas-retinowy-240x145.jpg 240w, https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/kwas-retinowy.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1899\" class=\"wp-caption-text\">kwas retinowy<\/p><\/div>\n<p><strong>Tretynoina<\/strong>, kwas retinowy<sup><small><a href=\"#cite-7\">[7]<\/a><\/small><\/sup> \u2013 C<sub>20<\/sub>H<sub>28<\/sub>O<sub>2<\/sub>, organiczny zwi\u0105zek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A). Wykazuje dzia\u0142anie z\u0142uszczaj\u0105ce, hamuje rogowacenie nask\u00f3rka oraz przemian\u0119 tkanki prawid\u0142owej w tkank\u0119 zmienion\u0105 chorobowo. Zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn E2, kolagenazy oraz \u0142oju wskutek zahamowania wzrostu i czynno\u015bci gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych. Pobudza prawid\u0142ow\u0105 czynno\u015b\u0107 mitotyczn\u0105 sk\u00f3ry, zwi\u0119ksza proliferacj\u0119 i rozlu\u017anienie nask\u00f3rka w obr\u0119bie czop\u00f3w \u0142ojowych, doprowadzaj\u0105c w ten spos\u00f3b do ich opr\u00f3\u017cnienia. Ko\u0144cowym efektem jest powstanie nowego nask\u00f3rka w miejscu zmian chorobowych.<\/p>\n<p><strong>Funkcje kwasu retinowego<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li>odpowiada za prawid\u0142owe wytwarzanie kolagenu typu IV i fosfatazy zasadowej<\/li>\n<li>r\u00f3\u017cnicuje kom\u00f3rki: osteoblasty, keratynocyty, fibroblasty, spermatocyty i kom\u00f3rki pnia<\/li>\n<li>dzia\u0142a przeciwnowotworowo: w ostrych bia\u0142aczkach szpikowych hamuje proliferacj\u0119 kom\u00f3rek, wzmaga wydzielanie TNF alfa i aktywuje limfocyty<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Awitaminoza<\/h3>\n<p>Dzienne zapotrzebowanie ludzkiego organizmu na witamin\u0119 A jest okre\u015blane na nieco mniej 1 mg (patrz Tabela 1 Zalecane dzienne spo\u017cycie Witaminy A). Objawy niedoboru witaminy A to:<\/p>\n<ul>\n<li>kseroftalmia \u2013 wysychanie spoj\u00f3wek i rog\u00f3wek,<\/li>\n<li>kruche, wolno rosn\u0105ce paznokcie,<\/li>\n<li>sucho\u015b\u0107 sk\u00f3ry, czasem objawiaj\u0105ca si\u0119 zaczerwionymi obszarami,<\/li>\n<li>brak apetytu,<\/li>\n<li>\u015blepota zmierzchowa (tzw. &#8222;kurza \u015blepota&#8221;)<sup><small><a href=\"#cite-1\">[1]<\/a><\/small><\/sup>,<\/li>\n<li>pogorszenie wzroku,<\/li>\n<li>zahamowanie wzrostu,<\/li>\n<li>zanikanie nab\u0142onk\u00f3w,<\/li>\n<li><a title=\"\u0142uszczyca\" href=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/luszczyca\/\">\u0142uszczyca<\/a>,<\/li>\n<li>rogowiec d\u0142oni i st\u00f3p,<\/li>\n<li><a title=\"tr\u0105dzik\" href=\"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/tradzik\/\">tr\u0105dzik<\/a> pospolity,<\/li>\n<li>\u0142ysienie plackowate<sup><small><a href=\"#cite-8\">[8]<\/a><\/small><\/sup>,<\/li>\n<li>sk\u0142onno\u015bci do biegunek,<\/li>\n<li>z\u0142e samopoczucie<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Hiperwitaminoza<\/h3>\n<p>Objawy przedawkowania witaminy A nie s\u0105 charakterystyczne i cz\u0119sto przypominaj\u0105 jej niedob\u00f3r, S\u0105 to:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0142uszcz\u0105ca si\u0119 sk\u00f3ra,<\/li>\n<li>\u0142amliwe paznokcie,<\/li>\n<li>objawy ze strony uk\u0142adu nerwowego \u2013 os\u0142abni\u0119cia, zm\u0119czenie, b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n<li>nudno\u015bci i b\u00f3le brzucha.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nadmiar witaminy A jest toksyczny dla organizmu, poniewa\u017c jest ona kumulowana w r\u00f3\u017cnych tkankach, w tym w kom\u00f3rkach w\u0105troby. Regularne przyjmowanie retinolu w dziesi\u0119ciokrotnie zwi\u0119kszonej zalecanej dawce mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ostrego b\u0105d\u017a przewlek\u0142ego zatrucia, kt\u00f3rego objawami s\u0105 wymienione powy\u017cej: b\u00f3le g\u0142owy,\u00a0reakcje sk\u00f3rne, biegunka, a tak\u017ce dra\u017cliwo\u015b\u0107, oci\u0119\u017ca\u0142o\u015b\u0107, odwapnienie ko\u015bci, zaburzenia pracy nerek, wypadanie w\u0142os\u00f3w i z\u0142e samopoczucie.<\/p>\n<h2>Zalecane dzienne spo\u017cycie Witaminy A<\/h2>\n<p>Dzienne zapotrzebowanie na witamin\u0119 A wg prof. dr hab. med. Miros\u0142awa Jarosza<sup><small><a href=\"#cite-2\">[2]<\/a><\/small><\/sup>.<\/p>\n<h3>Tabela 1 Zalecane dzienne spo\u017cycie Witaminy A<\/h3>\n<table class=\"parametry\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Wiek<\/th>\n<th>M\u0119\u017cczy\u017ani<\/p>\n<p>(\u00b5g RAE\/dzie\u0144)<\/th>\n<th>Kobiety<\/p>\n<p>(\u00b5g RAE\/dzie\u0144)<\/th>\n<th>Kobiety<\/p>\n<p>ci\u0119\u017carne<\/p>\n<p>(\u00b5g RAE\/dzie\u0144)<\/th>\n<th>Kobiety<\/p>\n<p>karmi\u0105ce<\/p>\n<p>(\u00b5g RAE\/dzie\u0144)<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>0 &#8211; 6 miesi\u0119cy<\/td>\n<td>400*<\/td>\n<td>400*<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>6 &#8211; 12 miesi\u0119cy<\/td>\n<td>500*<\/td>\n<td>500*<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>1 &#8211; 3 lata<\/td>\n<td>400<\/td>\n<td>400<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>4 &#8211; 6 lat<\/td>\n<td>450<\/td>\n<td>450<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>7 &#8211; 9 lat<\/td>\n<td>500<\/td>\n<td>500<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>10 &#8211; 12<\/td>\n<td>600<\/td>\n<td>600<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>13 &#8211; 15<\/td>\n<td>900<\/td>\n<td>700<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>16 &#8211; 18<\/td>\n<td>900<\/td>\n<td>700<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>mniej ni\u017c 19<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<td>750<\/td>\n<td>1200<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>19 i wi\u0119cej<\/td>\n<td>900<\/td>\n<td>700<\/td>\n<td>770<\/td>\n<td>1300<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<hr \/>\n<h3 id=\"references\">Przypisy<\/h3>\n<ol>\n<li id=\"cite-1\"><small>Dariusz. W\u0142odarek: Dietetyka. Warszawa: Wydawnictwo Format-AB, 2005. ISBN 83-89184-11-7.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-2\"><small>Miros\u0142aw Jarosz (red.), <a href=\"http:\/\/www.izz.waw.pl\/attachments\/article\/33\/NormyZywieniaNowelizacjaIZZ2012.pdf\">Normy \u017cywienia populacji polskiej &#8211; nowelizacja<\/a>, Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-3\"><small> Nutrients List: Nutrients: <a href=\"https:\/\/ndb.nal.usda.gov\/ndb\/nutrients\/report?nutrient1=320&amp;nutrient2=&amp;nutrient3=&amp;fg=&amp;max=25&amp;subset=0&amp;offset=0&amp;sort=c&amp;totCount=6933&amp;measureby=g\" class=\"broken_link\">Vitamin A, RAE(\u00b5g)<\/a>, United States Department of Agriculture Agricultural Research Service National Nutrient Database for Standard Reference Release 28.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-4\"><small>Jan Gmi\u0144ski Skrypt do biochemii dla student\u00f3w Wydzia\u0142u Lekarskiego Katowice 2003.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-5\"><small>Edward Ba\u0144kowski: Biochemia. Podr\u0119cznik dla student\u00f3w studi\u00f3w licencjackich i magisterskich. Wroc\u0142aw: MedPharm Polska, 2006. ISBN 978-83-60466-08-7.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-6\"><small>Retinol &#8211; <a href=\"https:\/\/pubchem.ncbi.nlm.nih.gov\/compound\/1071\">https:\/\/pubchem.ncbi.nlm.nih.gov\/compound\/1071<\/a>.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-7\"><small>Retinoic Acid &#8211; <a href=\"https:\/\/pubchem.ncbi.nlm.nih.gov\/compound\/444795\">https:\/\/pubchem.ncbi.nlm.nih.gov\/compound\/444795<\/a>.<\/small><\/li>\n<li id=\"cite-8\"><small>EP. Kubeyinje, M. C&#8217;Mathur. Topical tretinoin as an adjunctive therapy with intralesional triamcinolone acetonide for alopecia areata. Clinical experience in northern Saudi Arabia. \u201eInt J Dermatol\u201d. 36 (4), s. 320, 1997. DOI: 10.1111\/j.1365-4362.1997.tb03060.x.<\/small><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Witamina A \u2013 zbiorcza nazwa organicznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych z grupy retinoid\u00f3w (z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszy jest retinol).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1896,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[541,545,546,547,550,544,552,551,542,540,549,548,51,543,99],"class_list":["post-1894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-witaminy","tag-akseroftol","tag-awitaminoza","tag-hiperwitaminoza","tag-kseroftalmia","tag-kurza-slepota","tag-kwas-retinowy","tag-lamliwe-paznokcie","tag-luszczyca","tag-retinal","tag-retinol","tag-slepota-zmierzchowa","tag-suchosc-skory","tag-tradzik","tag-tretynoina","tag-witamina-a"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1894"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7844,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1894\/revisions\/7844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}