\n| Razem<\/td>\n | <\/td>\n | 100<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 student\u00f3w zaj\u0119\u0142a si\u0119 opracowywaniem projekt\u00f3w z zakresu szeroko rozumianego zdrowia psychospo\u0142ecznego. Do tej kategorii \u2013 za B. Woynarowsk\u0105 \u2013 zaliczono miniprojekty poszerzaj\u0105ce wiedz\u0119, rozwijaj\u0105ce kompetencje w obr\u0119bie zdrowia i dobrostanu psychicznego, emocji oraz radzenia sobie ze stresem, poczucia to\u017csamo\u015bci i w\u0142asnej warto\u015bci, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015bci \u017cyciowych (zgodnie z klasyfikacj\u0105 UNICEF\u2011\u00adu, Woynarowska 2007, s. 445). Znalaz\u0142y si\u0119 w tej grupie miniprogramy dotycz\u0105ce sposobu sp\u0119dzania wolnego czasu (14), edukacji prawniczej (2) i obywatelskiej (5), zasad obowi\u0105zuj\u0105cych na rynku pracy (3), doskonalenia siebie (5), wyra\u017cania uczu\u0107 i radzenia sobie z emocjami (2), wchodzenia w relacje (6), tolerancji i akceptacji (2) oraz rozwijania umiej\u0119tno\u015bci \u017cyciowych \u2013 w tym: asertywno\u015bci, gospodarowania czasem, radzenia sobie w sytuacjach trudnych, integracji i wsp\u00f3\u0142pracy, tw\u00f3rczego my\u015blenia \u2013 28.<\/p>\n Profilaktyka uzale\u017cnie\u0144, edukacja ekologiczna oraz edukacja do bezpiecze\u0144stwa oraz przeciwdzia\u0142anie przemocy i agresji sta\u0142y si\u0119 przedmiotem analiz \u0142\u0105cznie 19% autor\u00f3w analizowanych prac. Tylko dwa opracowania po\u015bwi\u0119cono edukacji seksualnej, co odpowiada twierdzeniu, ze stanowi ona w edukacji wci\u0105\u017c jeszcze \u201ewielk\u0105 nieobecn\u0105\u201d. Przez student\u00f3w, jako potencjalnych edukator\u00f3w w tym zakresie, wskazywana jest jako obszar przysparzaj\u0105cy najwi\u0119cej trudno\u015bci.<\/p>\n Dba\u0142o\u015b\u0107 o zdrowie sta\u0142a si\u0119 kategori\u0105 nadrz\u0119dn\u0105 dziesi\u0119ciu z poddanych analizie miniprojekt\u00f3w. Ich autorzy nie skoncentrowali si\u0119 na konkretnym obszarze edukacji zdrowotnej, ale w\u0142\u0105czyli do ci\u0105gu oddzia\u0142ywa\u0144 r\u00f3\u017cne obszary troski o szeroko rozumiane zdrowie cz\u0142owieka. Z punktu widzenia niniejszego opracowania istotny jest fakt, \u017ce w ka\u017cdym z wymienionych miniprojekt\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 przynajmniej jeden scenariusz po\u015bwi\u0119cony kwestiom zdrowego \u017cywienia. Wskazywane by\u0142y one jako elementy sine qua non zdrowia obok: higieny osobistej, umiej\u0119tno\u015bci \u017cyciowych, zdrowia psychicznego, radzenia sobie w sytuacjach trudnych, aktywno\u015bci fizycznej, bezpiecze\u0144stwa, edukacji seksualnej, emocji oraz stresu. Wspomniane zagadnienia przeplata\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych proporcjach i kombinacjach w poszczeg\u00f3lnych miniprojektach. W\u015br\u00f3d poddanych analizie scenariuszy znalaz\u0142y si\u0119 trzy przeznaczone dla dzieci w wieku przedszkolnym (Witaminki, Jem, co zdrowe, W krainie warzyw i owoc\u00f3w), adresatami czterech by\u0142y dzieci w m\u0142odszym wieku szkolnym (\u017bywno\u015b\u0107 i \u017cywienie,<\/p>\n W zdrowym ciele zdrowy duch, Zdrowe od\u017cywianie \u2013 x2), tyle samo skierowali autorzy projekt\u00f3w do adolescent\u00f3w (Zasady prawid\u0142owego od\u017cywiania \u2013 piramida zdrowia, \u015aniadanie \u2013 pierwszy posi\u0142ek dnia, Co i jak ogranicza\u0107 w naszym \u017cywieniu?, Zdrowe \u017cywienie w okresie dojrzewania).<\/p>\n Scenariusze zaj\u0119\u0107, w kt\u00f3rych autorzy odnosz\u0105 si\u0119 do kwestii zdrowego od\u017cywiania, przeanalizowane zosta\u0142y pod k\u0105tem realizacji wymienionych przez B. Woynarowsk\u0105 (2007, s. 296) cel\u00f3w edukacji \u017cywieniowej. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n \n- zdobycie rzetelnej wiedzy na temat \u017cywno\u015bci i \u017cywienia oraz umiej\u0119tno\u015bci krytycznej oceny pozyskanych wiadomo\u015bci,<\/li>\n
- kszta\u0142towanie sprzyjaj\u0105cych zdrowiu zachowa\u0144 \u017cywieniowych,<\/li>\n
- kszta\u0142towanie umiej\u0119tno\u015bci rozpoznawania p\u0142yn\u0105cych z w\u0142asnego cia\u0142a sygna\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z od\u017cywianiem oraz adekwatnej na nie reakcji,<\/li>\n
- rozwijanie kompetencji w zakresie edukacji konsumenckiej,<\/li>\n
- kszta\u0142towanie umiej\u0119tno\u015bci gospodarowania \u017cywno\u015bci\u0105 oraz estetycznego przygotowywania, podawania i spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n
WYNIKI ANALIZ<\/h2>\nZdobycie rzetelnej wiedzy na temat \u017cywno\u015bci i \u017cywienia oraz umiej\u0119tno\u015bci krytycznej oceny pozyskanych wiadomo\u015bci<\/h3>\nElement poznawczy obecny by\u0142 w ka\u017cdym z poddanych analizie scenariuszy. Przekazywana odbiorcom wiedza dostosowana by\u0142a do potrzeb i poziomu percepcyjnego odbiorc\u00f3w. Autorzy zwracali uwag\u0119 przede wszystkim na u\u015bwiadomienie dzieciom i m\u0142odzie\u017cy konieczno\u015bci zdrowego od\u017cywiania. Przekazywali wiedz\u0119 na temat korzy\u015bci z niego p\u0142yn\u0105cych oraz negatywnych konsekwencji braku nale\u017cytej troski w tym zakresie \u2013 chor\u00f3b, skutk\u00f3w niedobor\u00f3w dla organizmu cz\u0142owieka w okre\u015blonym wieku.<\/p>\n Wiedza przekazywana by\u0142a w ramach miniwyk\u0142ad\u00f3w, pogadanek, a tak\u017ce zada\u0144 praktycznych. Zaplanowane zadania mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 ewaluacyjn\u0105 \u2013 pozwala\u0142y na ocen\u0119 wyj\u015bciowego stanu wiedzy uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107.<\/p>\n Autorzy projekt\u00f3w skierowanych do dzieci w wieku przedszkolnych skupili si\u0119 na przekazaniu wiedzy na temat: zasad higieny przed i w trakcie spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, warto\u015bci od\u017cywczych warzyw i owoc\u00f3w oraz konieczno\u015bci ich spo\u017cywania, roli witamin i \u017ar\u00f3de\u0142 ich wyst\u0119powania. Cz\u0119sto punktem wyj\u015bcia do uog\u00f3lnie\u0144 teoretycznych stawa\u0142y si\u0119 wiersze lub piosenki oraz zabawy dydaktyczne, co zrozumia\u0142e bior\u0105c pod uwag\u0119 wiek uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107.<\/p>\n Dzieci w m\u0142odszym wieku szkolnym uczestnicz\u0105ce w zaj\u0119ciach realizowanych wed\u0142ug analizowanych autorskich scenariuszy mog\u0142y zdoby\u0107 wiedz\u0119 z zakresu zdrowego od\u017cywiania \u2013 zalece\u0144 \u017cywieniowych opracowanych przez WHO, sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i \u017ar\u00f3de\u0142 ich wyst\u0119powania, a tak\u017ce piramidy zdrowia oraz witaminowego alfabetu.<\/p>\n M\u0142odzie\u017cy autorzy miniprojekt\u00f3w prezentowali wiedz\u0119 uwzgl\u0119dniaj\u0105c\u0105 specyfik\u0119 etapu rozwojowego \u2013 okresu dojrzewania. Skupili si\u0119 na konieczno\u015bci przestrzegania proporcji okre\u015blonych w piramidzie zdrowia, regularnego spo\u017cywania \u015bniada\u0144, a tak\u017ce potrzeb \u017cywieniowych m\u0142odzie\u017cy w okresie dorastania \u2013 adresaci mieli okazje zdoby\u0107 wiedz\u0119 na temat prawid\u0142owych oraz szkodliwych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych. Wiedza by\u0142a przekazywana w r\u00f3\u017cnorodny spos\u00f3b \u2013 wykorzystano do tego zar\u00f3wno metody aktywizuj\u0105ce, jak i podaj\u0105ce w odpowiednio dobranych proporcjach.<\/p>\n Kszta\u0142towanie umiej\u0119tno\u015bci rozpoznawania p\u0142yn\u0105cych z w\u0142asnego cia\u0142a sygna\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z od\u017cywianiem oraz adekwatnej na nie reakcji<\/h3>\nTen cel edukacji \u017cywieniowej bezpo\u015brednio wi\u0105\u017ce si\u0119 z poprzednio scharakteryzowanym. Z uwagi na fakt, i\u017c jednym z za\u0142o\u017ce\u0144 konstruowanych projekt\u00f3w by\u0142a aktywizacja ich uczestnik\u00f3w, cz\u0119sto w trakcie wspomnianych dyskusji, pogadanek i rozm\u00f3w prowadz\u0105cy zaj\u0119cia odnosili si\u0119 do osobistych do\u015bwiadcze\u0144 \u017cywieniowych uczestnik\u00f3w. Do\u015bwiadczenia te oraz ich ocena nierzadko by\u0142y podstaw\u0105 formu\u0142owanych uog\u00f3lnie\u0144 o charakterze teoretycznym. Dla uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107 na ka\u017cdym poziomie zaplanowano wiele zada\u0144 o charakterze autorefleksji, w\u015br\u00f3d propozycji wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna, np. test \u201eCzy jestem uzale\u017cniony od s\u0142odyczy?\u201d czy rozmowy na temat styl\u00f3w od\u017cywiania uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107 po\u0142\u0105czone z ich ocen\u0105 pod k\u0105tem wcielania w \u017cycie po\u017c\u0105danych norm i zasad.<\/p>\n Je\u017celi chodzi o realizacje kolejnego, za\u0142o\u017conego przez B. Wojnarowsk\u0105 celu, czyli o kszta\u0142towanie sprzyjaj\u0105cych zdrowiu zachowa\u0144 \u017cywieniowych warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w ka\u017cdym z poddanych analizie scenariuszy zosta\u0142 on uwzgl\u0119dniony, a przejawia\u0142 si\u0119 w propozycjach \u0107wicze\u0144 i zada\u0144, w trakcie kt\u00f3rych uczestnicy wykonywali r\u00f3\u017cnorodne czynno\u015bci \u2013 konstruowali przyk\u0142adowe zgodne z zasadami zdrowego \u017cywienia jad\u0142ospisy, uzupe\u0142niali odpowiednimi produktami piramidy zdrowego \u017cywienia, przygotowywali potrawy uwzgl\u0119dniaj\u0105c zasady racjonalnego od\u017cywiania oraz bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy, segregowali i klasyfikowali produkty spo\u017cywcze wed\u0142ug okre\u015blonych kryteri\u00f3w. Trudno m\u00f3wi\u0107 o skuteczno\u015bci podejmowanych dzia\u0142a\u0144 z uwagi na ich incydentalno\u015b\u0107 podyktowan\u0105 przyj\u0119t\u0105 tematyk\u0105 miniprojekt\u00f3w oraz uwzgl\u0119dnionym w nich zakresem tre\u015bci. W powi\u0105zaniu z tym celem realizowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kolejny z wymienionych, a mianowicie kszta\u0142towanie umiej\u0119tno\u015bci gospodarowania \u017cywno\u015bci\u0105 oraz estetycznego przygotowywania, podawania i spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n Najrzadziej autorzy miniprojekt\u00f3w odnosili si\u0119 do konieczno\u015bci rozwijania kompetencji w zakresie edukacji konsumenckiej. Naszym zdaniem wynika to z konieczno\u015bci gradacji tre\u015bci. Zwa\u017cywszy na fakt, i\u017c zdrowe od\u017cywianie nie by\u0142o warto\u015bci\u0105 centraln\u0105 przygotowywanych projekt\u00f3w, a jedynie jednym z ich element\u00f3w, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce autorzy, dobieraj\u0105c tre\u015bci, skoncentrowali si\u0119 na tych, ich zdaniem, bazowych, edukacj\u0119 konsumenck\u0105 traktuj\u0105c jako kwesti\u0119 wa\u017cn\u0105, ale wt\u00f3rn\u0105. Element edukacji konsumenckiej odnaleziono jedynie w scenariuszu dotycz\u0105cym zasad od\u017cywiania si\u0119 w okresie dojrzewania, w kt\u00f3rym jedno z zaplanowanych zada\u0144 odnosi\u0142o si\u0119 do problemu reklamowanej niezdrowej \u017cywno\u015bci.<\/p>\n Jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, dwa miniprojekty by\u0142y w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cone tematowi zdrowego od\u017cywiania. Ich autorzy, tworz\u0105c mapk\u0119 logiczn\u0105 tytu\u0142owej warto\u015bci, uwzgl\u0119dnili nast\u0119puj\u0105ce kategorie b\u0119d\u0105ce punktem wyj\u015bcia do tworzonych scenariuszy:<\/p>\n \n- Projekt \u201eZdrowy styl od\u017cywiania\u201d: zasady zdrowego od\u017cywiania, sk\u0142adniki od\u017cywcze oraz skutki niew\u0142a\u015bciwego od\u017cywiania.<\/li>\n
- Projekt \u201eW zdrowym ciele \u2013 zdrowy duch\u201d: zbilansowana dieta, styl \u017cycia, higiena przygotowywania i spo\u017cywania pokarm\u00f3w, racjonalne od\u017cywianie, zdrowie psychiczne, alternatywa dla fast\u00ad\u2011food\u00f3w, zaburzenia od\u017cywiania.<\/li>\n<\/ol>\n
Ca\u0142o\u015bciowe potraktowanie tematu w obu pracach pozwoli\u0142o na dog\u0142\u0119bn\u0105 analiz\u0119 wybranych aspekt\u00f3w zdrowego od\u017cywiania. Tre\u015bci zosta\u0142y u\u0142o\u017cone w logiczne ci\u0105gi. Koncentracja na jednym g\u0142\u00f3wnym temacie umo\u017cliwi\u0142a maksymalne zaktywizowanie zaj\u0119\u0107 \u2013 autorzy zaplanowali wystarczaj\u0105co du\u017co czasu, aby zg\u0142\u0119bi\u0107 poszczeg\u00f3lne tematy szczeg\u00f3\u0142owo.<\/p>\n W pierwszym z wymienionych miniprojekt\u00f3w autorzy zaplanowali szereg zada\u0144 z wykorzystaniem metod aktywizuj\u0105cych. \u0106wiczenia dotyczy\u0142y kwestii zwi\u0105zanych z regu\u0142ami zdrowego od\u017cywiania i sposobami wcielania ich w \u017cycie. Swoj\u0105 wiedz\u0119 uczniowie mogli sprawdzi\u0107 rozwi\u0105zuj\u0105c krzy\u017c\u00f3wk\u0119, dyskutuj\u0105c na temat wiersza czy te\u017c wypowiadaj\u0105c si\u0119 na temat realizacji w praktyce za\u0142o\u017ce\u0144 piramidy zdrowego \u017cywienia. Mieli tez okazj\u0119 do refleksji na temat sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych zawartych w pokarmach, ich \u017ar\u00f3de\u0142 oraz konieczno\u015bci dbania o ich zbilansowanie w codziennej diecie. Zaplanowano r\u00f3wnie\u017c zadanie praktyczne polegaj\u0105ce na samodzielnym segregowaniu przyk\u0142adowych produkt\u00f3w ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 okre\u015blonych sk\u0142adnik\u00f3w. Blok zaj\u0119\u0107 po\u015bwi\u0119cony skutkom niew\u0142a\u015bciwego od\u017cywiania obejmowa\u0142 zagadnienia sposob\u00f3w ulepszania i konserwowania \u017cywno\u015bci, klasyfikacji \u017cywno\u015bci na zdrow\u0105 i niezdrow\u0105, a tak\u017ce konsekwencji nieprzestrzegania zasad racjonalnego \u017cywienia dla organizmu cz\u0142owieka z uwzgl\u0119dnieniem poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n Projekt drugi wprowadza\u0142 odbiorc\u00f3w w tematyk\u0119 holistycznie ujmowanego zdrowia, mia\u0142 za zadanie ukaza\u0107 uczestnikom zalety \u015bwiadomego od\u017cywiania si\u0119 i motywowa\u0107 do podejmowania wysi\u0142ku w tej kwestii. Jeden ze scenariuszy po\u015bwi\u0119cono pozytywnym skutkom regularnego spo\u017cywania mleka i jego przetwor\u00f3w. Autorzy odnie\u015bli si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do kwestii zapobiegania oty\u0142o\u015bci, zwr\u00f3cono te\u017c uwag\u0119 na rozwijanie pozytywnych postaw wobec os\u00f3b oty\u0142ych. Ciekaw\u0105 propozycj\u0105 by\u0142y zaj\u0119cia praktyczne, w trakcie kt\u00f3rych uczestnicy zaj\u0119\u0107 mieli za zadanie samodzielne przygotowanie alternatywy dla da\u0144 typu fast\u00ad\u2011food czyli sa\u0142atki warzywnej oraz zdrowego deseru. Uwag\u0119 w omawianym projekcie zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c estetycznie wykonane i atrakcyjne dla odbiorcy materia\u0142y i za\u0142\u0105czniki.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c, nale\u017cy stwierdzi\u0107, co nast\u0119puje: tematyka zdrowego od\u017cywiania nie cieszy si\u0119 w\u015br\u00f3d student\u00f3w przygotowuj\u0105cych miniprojekty wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105. Pojedyncze odniesienia do kwestii racjonalnego \u017cywienia odnaleziono w 10% analizowanych prac. Zdrowie sta\u0142o si\u0119 w nich \u201ebohaterem\u201d jednego scenariusza, wplecione zosta\u0142o przez autor\u00f3w do cyklu zaj\u0119\u0107, kt\u00f3rych nadrz\u0119dnym has\u0142em by\u0142o zdrowie i troska o nie. Zaledwie 2 projekty na 100 poddanych analizie po\u015bwi\u0119cono problematyce zdrowia w ca\u0142o\u015bci. Zastanawiaj\u0105cy jest fakt, dlaczego te wa\u017cne, a jednocze\u015bnie elementarne kwestie podejmowane s\u0105 przez student\u00f3w tak rzadko. By\u0107 mo\u017ce wynika to z prze\u015bwiadczenia o wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych podejmowanych we wzmiankowanym zakresie. Na pewno powodem nie jest subiektywnie odczuwana trudno\u015b\u0107 w podejmowaniu przedmiotowej tematyki. Studenci, jako przyszli edukatorzy zdrowia, oceniaj\u0105c swoje kompetencje i mo\u017cliwo\u015bci w zakresie przekazywania wiedzy, rozwijania umiej\u0119tno\u015bci uczni\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych obszarach edukacji zdrowotnej, jednoznacznie orzekli, \u017ce poruszanie kwestii zwi\u0105zanych ze zdrowym od\u017cywianiem nie stanowi dla nich \u017cadnej trudno\u015bci (studenci I roku pedagogiki specjalnej poproszeni o zestawienie wybranych obszar\u00f3w edukacji zdrowotnej w kolejno\u015bci od tego, kt\u00f3ry ich zdaniem jest naj\u0142atwiejszy do realizacji z punktu widzenia nauczyciela, do tego, kt\u00f3ry sprawi\u0142by najwi\u0119cej trudno\u015bci, stworzyli nast\u0119puj\u0105cy szereg: zdrowe od\u017cywianie, dba\u0142o\u015b\u0107 o cia\u0142o, ruch i aktywno\u015b\u0107 fizyczna, bezpiecze\u0144stwo, optymizm, zdrowie psychiczne, uzale\u017cnienia, umiej\u0119tno\u015bci \u017cyciowe, agresja, tolerancja, emocje, poczucie w\u0142asnej warto\u015bci oraz edukacja seksualna). Uwag\u0119 zwraca pewien schematyzm w doborze tre\u015bci \u2013 podobne zagadnienia powtarzaj\u0105 si\u0119 w scenariuszach przeznaczonych dla r\u00f3\u017cnych grup wiekowych, autorzy uwzgl\u0119dniaj\u0105 jednak czynnik wieku, dostosowuj\u0105c zakres tre\u015bci do potrzeb odbiorcy. Podobne wnioski nasuwaj\u0105 si\u0119, je\u015bli chodzi o dob\u00f3r wykorzystywanych metod. Istotny jest fakt, i\u017c autorzy wszystkich analizowanych projekt\u00f3w wpisuj\u0105 si\u0119 w za\u0142o\u017cenia wsp\u00f3\u0142czesnego modelu profilaktyki, aktywizuj\u0105c zaj\u0119cia w mo\u017cliwie wysokim stopniu, nastawiaj\u0105c si\u0119 na dialog z uczestnikami zaj\u0119\u0107 oraz ich aktywne uczestnictwo.<\/p>\n Mo\u017cna zatem jednoznacznie stwierdzi\u0107, i\u017c przygotowywane przez student\u00f3w miniprojekty spe\u0142niaj\u0105 wymogi stawiane tego typu przedsi\u0119wzi\u0119ciom edukacyjnym. Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce wnioski p\u0142yn\u0105ce z analizy przygotowanych przez student\u00f3w autorskich miniprojekt\u00f3w powinny sta\u0107 si\u0119 wskaz\u00f3wkami, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby uwzgl\u0119dni\u0107, przygotowuj\u0105c przedmiotowe opracowania do realizacji. Autorzy w pierwszej kolejno\u015bci powinni zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, aby przekazywana przez nich wiedza w jak najwi\u0119kszym stopniu przek\u0142ada\u0142a si\u0119 na praktyk\u0119. Wiedza teoretyczna w projektach tego typu jest \u015brodkiem do osi\u0105gni\u0119cia celu \u2013 nabycia nowych umiej\u0119tno\u015bci, modyfikacji nawyk\u00f3w i przyzwyczaje\u0144. Istotna wydaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c konieczno\u015b\u0107 cz\u0119stszego uwzgl\u0119dniania w zaplanowanych cyklach oddzia\u0142ywa\u0144 zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych edukacji konsumenckiej. Dzieci i m\u0142odzie\u017c powinna cechowa\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 nie tylko swoich praw i obowi\u0105zk\u00f3w jako konsument\u00f3w, ale tak\u017ce wyposa\u017cenie w szereg umiej\u0119tno\u015bci pomocnych w codziennym mierzeniu si\u0119 z konsumpcyjn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Niezb\u0119dne wydaje si\u0119 w tym zakresie u\u015bwiadamianie dzieciom i m\u0142odzie\u017cy celu przy\u015bwiecaj\u0105cego nadawcom przekaz\u00f3w reklamowych, kt\u00f3rym w istocie nie jest troska o odbiorc\u0119 i jego zdrowie, a jedynie zwielokrotnienie zysk\u00f3w. Konieczne s\u0105 dzia\u0142ania uodparniaj\u0105ce na techniki manipulacyjne z upodobaniem stosowane w tego typu przekazach. Mo\u017cliwe jest to wtedy, gdy oddzia\u0142ywaniom poszerzaj\u0105cym wiedz\u0119 adresat\u00f3w projekt\u00f3w w przedmiotowym zakresie towarzyszy\u0107 b\u0119d\u0105 dzia\u0142ania zwi\u0105zane z rozwijaniem poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, asertywnej i tw\u00f3rczej postawy oraz krytycznego i selektywnego odbioru tre\u015bci.<\/p>\n W zwiazku ze wsp\u00f3\u0142czesnymi przemianami i problemami cywilizacyjnymi autorzy program\u00f3w edukacyjnych lub profilaktycznych z zakresu edukacji \u017cywieniowej, maj\u0105c na uwadze efektywno\u015b\u0107 planowanych oddzia\u0142ywa\u0144 oraz odpowiedzialno\u015b\u0107 pedagoga, powinni uwzgl\u0119dni\u0107 w swoich propozycjach tre\u015bci, kt\u00f3re bezpo\u015brednio nie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z tematem przewodnim opracowa\u0144, a kt\u00f3re stanowi\u0105 baz\u0119 do ich wprowadzania. Postuluje si\u0119 zatem uwra\u017cliwienie student\u00f3w na wag\u0119 i istot\u0119 tych kwestii oraz zach\u0119cenie przysz\u0142ych pedagog\u00f3w do zwi\u0119kszenia cz\u0119stotliwo\u015bci podejmowania dzia\u0142a\u0144 we wzmiankowanym zakresie.<\/p>\n
\nPrzypisy<\/h3>\n\n- Gaw\u0119cki J., Mosso\u00ad\u2011Pietraszewska T. (2004). Kompendium wiedzy o \u017cywno\u015bci, \u017cywieniu i zdrowiu, PWN, Warszawa.<\/small><\/li>\n
- Gembalczyk I.(2010). Kultura zdrowotna uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 podstawowych. W: A. Witek, I. M. \u0141ukasik, A. Buczak (red.), Zasoby osobiste i spo\u0142eczne. Zdrowa szko\u0142a\u2011\u00adzdrowy ucze\u0144. Mi\u0119dzy teori\u0105 a praktyk\u0105, Wydawnictwo NeuroCentrum, Lublin, s. 39\u201353.<\/small><\/li>\n
- Giza\u2011Poleszczuk A.(2005). Rodzina a system spo\u0142eczny. Reprodukcja i kooperacja w perspektywie interdyscyplinarnej. Wyd. UW, Warszawa.<\/small><\/li>\n
- Kasznia-Kocot J. i in., (2010). Zwyczaje \u017cywieniowe i stosowanie diet odchudzaj\u0105cych w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy gimnazjalnej.W: A. Buczak, I. M. \u0141ukasik, A. Witek (red.) Edukacja wobec zagro\u017ce\u0144 zdrowia. Zdrowa szko\u0142a \u2011\u00ad zdrowy ucze\u0144. Mi\u0119dzy teori\u0105 a praktyk\u0105, Wydawnictwo NeuroCentrum, Lublin, s. 9\u201333.<\/small><\/li>\n
- Ostrowska A. (1999). Styl \u017cycia a zdrowie. Z zagadnie\u0144 promocji zdrowia, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.<\/small><\/li>\n
- Sochacka\u2011\u00adTatara E., Stypu\u0142a A. (2010). Zaburzenia od\u017cywiania w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 krakowskich \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lnopolskich bada\u0144 zaburze\u0144 od\u017cywiania w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, \u201eProblemy Higieny i Epidemiologii\u201d, nr 3, s. 591\u2013595.<\/small><\/li>\n
- Syrek E., Borzucka\u2011\u00adSitkiewicz (red.) (2009) Edukacja zdrowotna, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.<\/small><\/li>\n
- Woynarowska B. (red.) (2007). Edukacja zdrowotna, PWN, Warszawa.<\/small><\/li>\n
- Woynarowska B. (2004). Zachowania \u017cywieniowe u m\u0142odzie\u017cy w wieku 11\u201315 lat w Polsce i ich niekt\u00f3re skutki zdrowotne i spo\u0142eczne, Standardy Medyczne, nr 1, s. 87\u201394.<\/small><\/li>\n
- www.cbos.pl\/SPISKOM.POL\/2010\/K_099_10.PD<\/small><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Projekty edukacyjne i profilaktyczne s\u0105 obecnie bardzo istotnym i cz\u0119sto wykorzystywanym narz\u0119dziem w pracy pedagoga. Odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesach edukacji i wychowania. Nauczyciele korzystaj\u0105 z gotowych propozycji, ale te\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[257],"tags":[575,576,81,577,579,578,279],"class_list":["post-2202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naukowe","tag-anna-bieganowska","tag-marzena-kowaluk-romanek","tag-odchudzanie","tag-odzywianie","tag-projekty-edukacyjne","tag-studenci","tag-styl-zycia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2202"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2215,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2202\/revisions\/2215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} |