{"id":7896,"date":"2017-09-02T14:04:37","date_gmt":"2017-09-02T12:04:37","guid":{"rendered":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/?p=7896"},"modified":"2017-09-02T14:20:29","modified_gmt":"2017-09-02T12:20:29","slug":"babka-lancetowata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eco-supplements.com\/pl\/ziola\/babka-lancetowata\/","title":{"rendered":"Babka lancetowata (Plantago lanceolata)"},"content":{"rendered":"

Babka lancetowata, babka w\u0105skolistna, j\u0119zyczki polne (Plantago lanceolata L.<\/em>) \u2013 gatunek byliny nale\u017c\u0105cy do rodziny babkowatych (Plantaginaceae Juss.<\/em>). O tym, \u017ce babka lancetowata<\/a><\/strong> ma ogromne spektrum zastosowa\u0144 z pewno\u015bci\u0105 wie niejeden z nas. Wyst\u0119puje ona niemal wsz\u0119dzie – w ca\u0142ej Europie, w Afryce p\u00f3\u0142nocnej oraz w Azji zachodniej a\u017c do Himalaj\u00f3w i jej cz\u0119\u015bci \u015brodkowej. Jako gatunek zawleczony obecny jest w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, \u015arodkowej i Po\u0142udniowej, na Hawajach, w Australii i na Madagaskarze.<\/p>\n

<\/p>\n

W Polsce najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 babki mo\u017cemy spotka\u0107 na \u0142\u0105kach i pastwiskach. Babka posiada d\u0142ugie k\u0142\u0105cze i wiele korzeni wi\u0105zkowych. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest uwa\u017cana za chwast i nie u\u017cytkuje jej si\u0119 niemal w og\u00f3le. A szkoda, poniewa\u017c jej dzia\u0142anie mo\u017ce niejednemy uratowa\u0107 \u017cycie, czy pom\u00f3c wyleczy\u0107 z ci\u0119\u017ckiej choroby lub po prostu wzmocni\u0107 nasze zdrowie. Babka posiada wyd\u0142u\u017cone li\u015bcie i posiada nerwy, kt\u00f3re zawsze id\u0105 r\u00f3wnolegle. Babka lancelowata kwitnie od maja, a\u017c do wrze\u015bnia. Owoc babki to niewielka torebka, kt\u00f3ra zawiera dwa nasiona (czasem jedno), lecz w okresie wegetacji mo\u017ce by\u0107 tam ich a\u017c tysi\u0105c. Surowcem, kt\u00f3ry jest najcz\u0119\u015bciej wykorzystywany w ziololecznictwie jest li\u015b\u0107 babki. Zbiera si\u0119 zazwyczaj bez ogonka i suszy w temperaturze 40 stopni Celsjusza. Babka zawiera du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 glikozyd\u00f3w, kt\u00f3re ochraniaj\u0105 nasz\u0105 w\u0105trob\u0119 i korzystnie wp\u0142ywaj\u0105 na bakterie znajduj\u0105ce si\u0119 w niej. Posiada dzia\u0142anie wykrztu\u015bne (dzia\u0142\u0105 zw\u0142aszcza na \u015bluz znajduj\u0105cy si\u0119 w oskrzelach).<\/p>\n

Przeczytaj tak\u017ce<\/strong>: Co je\u015b\u0107 aby zregenerowa\u0107 w\u0105trob\u0119<\/a>?.<\/p>\n

W czasie choroby \u0142\u0105godziny g\u00f3rne drogi oddechowe. Zwi\u0119ksza przepuszczalno\u015b\u0107 naczy\u0144 w\u0142osowatych. Odwary z babki lancetowatej mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 silnie moczop\u0119dne, a sok ze \u015bwie\u017cej babki mo\u017ce przyspieszy\u0107 gojenie si\u0119 ran (w tym przyspiesza regeneracj\u0119 nask\u00f3rka). Na niejednej stronie czy portalu zdrowia mo\u017cemy znale\u017a\u0107 naprawd\u0119 du\u017co przydatnych przepis\u00f3w, dotycz\u0105cych babki lancetowatej.<\/p>\n

Babka lancetowata zwana w\u0105skolistn\u0105 jest bylin\u0105. Li\u015bcie lancetowate, zebrane w r\u00f3\u017cyczk\u0119, 3-7-nerwowe, ca\u0142obrzegie, do 30 cm d\u0142ugo\u015bci, zw\u0119\u017caj\u0105 si\u0119 w kr\u00f3tki rynienkowaty ogonek. Szypu\u0142a kwiato-stanowa bezlistna, g\u0142\u0119boko bruzdowana, d\u0142ugo\u015bci 5-50 cm. K\u0142os kulisty lub jajowaty, 1-3 cm d\u0142ugi, g\u0119sty, pocz\u0105tkowo zielonkawy, p\u00f3\u017aniej brunatny. Kwitnie od maja do wrze\u015bnia. Owocem jest torebka otwieraj\u0105ca si\u0119 wieczkiem.<\/p>\n

Babka lancetowata, podobnie jak pozosta\u0142e gatunki babki wyst\u0119puje powszechnie w ca\u0142ym kraju na \u0142\u0105kach, pastwiskach, przydro\u017cach i \u015bmietniskach.<\/p>\n

Surowiec zielarski<\/h2>\n

Li\u015b\u0107 babki lancetowatej (Folium Plantaginis lanceolatae)<\/h3>\n

Li\u015b\u0107 babki lancetowatej<\/a><\/strong> (Folium Plantaginis lanceolatae<\/em>). Surowiec stanowi \u0142odyga odziomkowa i ca\u0142y lub rozdrobniony, wysuszony li\u015b\u0107 o barwie \u017c\u00f3\u0142tawozielonej do brunatnawozielonej, d\u0142ugo\u015bci do 30 cm i szeroko\u015bci do 4 cm, z wyra\u017anym bia\u0142awozielonym prawie r\u00f3wnoleg\u0142ym unerwieniem na powierzchni dolnej. \u0141odyga odziomkowa jest brunatnawozielona, d\u0142u\u017csza ni\u017c li\u015bcie, o \u015brednicy 3-4mm i g\u0142\u0119bokim pod\u0142u\u017cnym bruzdowaniu, z 5-7 widocznymi \u017ceberkami. Powierzchnia jest zwykle pokryta drobnymi w\u0142oskami. Surowiec zawiera sk\u0142adniki irydoidowe, g\u0142\u00f3wnie aukubozyd (0,3-2,5%) i katalpol (0,3-1,1%), \u015bluz, oko\u0142o 6,5% garbnik\u00f3w, fenolokwasy, kwas chlorogenowy<\/a>, kumaryn\u0119, eskuletyn\u0119, flawonoidy, luteolin\u0119, skutelarenin\u0119, ponad 1% kwasu krzemowego. Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych stanowi\u0105 sole cynku i potasu. W \u015bwie\u017cym li\u015bciu wyst\u0119puj\u0105 enzymy proteolityczne. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych autor\u00f3w surowiec zawiera hemolitycznie czynn\u0105 saponin\u0119. Susz przeznaczony do stosowania w lecznictwie musi zawiera\u0107 nie mniej ni\u017c 1,5% sumy pochodnych kwasu kawowego<\/a> w przeliczeniu na akteozyd.<\/p>\n

Dzia\u0142anie<\/h3>\n

Li\u015b\u0107 babki lancetowatej stosowany jest g\u0142\u00f3wnie jako \u015brodek wykrztu\u015bny i rozkurczaj\u0105cy mi\u0119snie g\u0142adkie g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych w mieszankach zio\u0142owych i syropach, ponadto w stanach zapalnych jamy ustnej, krtani – znaczenie lecznicze maja tu \u015bluzy i garbniki kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 przekrwienie b\u0142on \u015bluzowych oraz nadmiern\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 naczy\u0144 w\u0142osowatych. W\u0142a\u015bciwo\u015bci bakteriostatyczne wykazuje \u015bwie\u017cy surowiec, te\u017c w postaci soku (Succus Plantaginis lanceolatae<\/em>). Substancj\u0105 czynn\u0105 jest w tym przypadku aukubozyd, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem zawartej w surowcu \u03b2\u2013glukozydazy uwalnia aglikon aukubigenin\u0119 o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach bakteriostatycznych. W naparach wodnych przemiana ta nie zachodzi na skutek inaktywacji enzymu, dlatego nie wykazuj\u0105 one dzia\u0142ania przeciwbakteryjnego. Odwary dzia\u0142aj\u0105 te\u017c nieco \u015bci\u0105gaj\u0105co i s\u0142abo moczop\u0119dnie. Badania wykaza\u0142y, \u017ce wyci\u0105gi wodne z li\u015bci babki lancetowatej, stosowane doustnie, pobudzaj\u0105 wytwarzanie interferonu i przeciwcia\u0142 antywirusowych, a wi\u0119c substancji chroni\u0105cych organizm ludzki przed inwazj\u0105 wirus\u00f3w. Sok ze \u015bwie\u017cych li\u015bci babki lancetowatej albo odwar z li\u015bci wysuszonych przyspiesza gojenie ran i regeneracj\u0119 nask\u00f3rka.<\/p>\n

Dawkowanie<\/h3>\n

Odwar z surowca przygotowuje si\u0119 zalewaj\u0105c 1 \u0142y\u017ck\u0119 li\u015bci 350ml ciep\u0142ej wody i ogrzewaj\u0105c do wrzenia. Gotowa\u0107 pod przykryciem 5min, odstawi\u0107 na 10-15 minut i przecedzi\u0107. Pi\u0107 2-3 razy dziennie po \u00bd szklanki w nie\u017cycie jelit i biegunce. Ten sam odwar mo\u017cna stosowa\u0107 zewn\u0119trznie do p\u0142uka\u0144, ok\u0142ad\u00f3w i przemywa\u0144. Do oczu rozcie\u0144czy\u0107 przegotowan\u0105 wod\u0105 w proporcji 1:1. Sok wyci\u015bni\u0119ty ze \u015bwie\u017cych, zmia\u017cd\u017conych li\u015bci podaje si\u0119 kilka razy dziennie po \u0142y\u017ceczce jako \u015brodek wykrztu\u015bny i przeciwzapalny.<\/p>\n

Zbi\u00f3r i suszenie<\/h3>\n

Do cel\u00f3w leczniczych zbiera si\u0119 li\u015bcie w pe\u0142ni wykszta\u0142cone w okresie kwitnienia od maja do wrze\u015bnia, zdrowe, nie pora\u017cone chorobami grzybicznymi, najlepiej bez ogonka, gdy\u017c ten trudno wysycha. Suszy\u0107 je nale\u017cy cienkimi warstwami w suszarni o du\u017cym przewiewie, ogrzewanej w temperaturze do 40 \u00b0C, gdy\u017c w warunkach naturalnych \u0142atwo ciemniej\u0105 i trac\u0105 warto\u015b\u0107 (wytwarzaj\u0105 si\u0119 polimeryzaty aukubiny). Surowiec mo\u017ce pochodzi\u0107 tak\u017ce z upraw. Babk\u0119 wysiewa si\u0119 z nasion wiosn\u0105, wprost do gruntu. Nasiona mo\u017cna \u0142atwo zebra\u0107 w stanie naturalnym, gdy\u017c ro\u015bliny zawi\u0105zuj\u0105 ich du\u017co (1 ro\u015blina daje ok. 1000 nasion). Ro\u015bliny wschodz\u0105 po 10\u201414 dniach. Ju\u017c pierwszego roku li\u015bcie mo\u017cna zbiera\u0107, gdy osi\u0105gn\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 30 cm i szeroko\u015b\u0107 do 4 cm. S\u0105 barwy \u017cywozielonej. Babki lancetowatej nie powinno si\u0119 zbiera\u0107 w g\u00f3rach i okolicach nadmorskich, gdzie wyst\u0119puj\u0105 dwa inne gatunki, mniej warto\u015bciowe \u2014 babka g\u00f3rska (Plantago montana<\/em>) i babka nadmorska (Plantago maritima<\/em>), bardzo podobne do babki w\u0105skolistnej i trudne do odr\u00f3\u017cnienia przez niewprawnych zbieraczy.<\/p>\n

\"Babka<\/a>

Babka lancetowata (Plantago lanceolata) – surowiec zielarski
Johann Georg Sturm (rysunek: Jacob Sturm) – ilustracja z ksi\u0105\u017cki „Deutschlands Flora in Abbildungen”<\/small><\/p><\/div>\n

\n

Przypisy<\/h3>\n
    \n
  1. Wikipedia: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Babka_lancetowata<\/a><\/span>.<\/small><\/li>\n
  2. AOI: Moc zdrowia w babce lancetowatej<\/a><\/span>.<\/small><\/li>\n
  3. Stevens, Peter Francis, and Hilary Davis. Angiosperm phylogeny website<\/a><\/span>. St Louis, MO, USA: Missouri Botanical Garden, 2001.<\/small><\/li>\n
  4. U.S. National Plant Germplasm System, Taxon: Plantago lanceolata L.<\/a><\/span>.<\/small><\/li>\n
  5. W. Olechnowicz-St\u0119pie\u0144, E. Lamer-Zarawska: Ro\u015bliny lecznicze stosowane u dzieci. Wyd. III poprawione i uzupe\u0142nione. Warszawa: Pa\u0144stwowy Zak\u0142aw Wydawnictw Lekarskich, 1992, s. 261. ISBN 8320015944.<\/small><\/li>\n
  6. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosn\u0105cych jesiennych pospolitych ro\u015blin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.<\/small><\/li>\n
  7. Aleksander O\u017carowski, Antonina Rumi\u0144ska, Krystyna Suchorska, Zenon W\u0119glarz: Leksykon ro\u015blin leczniczych. Warszawa: Pa\u0144stwowe Wydawnictwo Rolnicze i Le\u015bne, 1990. ISBN 83-09-01261-6.<\/small><\/li>\n
  8. Zio\u0142olecznictwo. Poradnik dla lekarzy. Aleksander O\u017carowski (red.). Wyd. 3. Warszawa: Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Wydawnictw Lekarskich, 1982. ISBN 83-200-0640-6.<\/small><\/li>\n
  9. W\u0142adys\u0142aw Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk ro\u015blinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.<\/small><\/li>\n
  10. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania ro\u015blin naczyniowych Polski ni\u017cowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.<\/small><\/li>\n
  11. Gange, A. C., and H. M. West. „Interactions between arbuscular mycorrhizal fungi and foliar\u2010feeding insects in Plantago lanceolata L.”<\/a><\/span> New Phytologist 128.1 (1994): 79-87.<\/small><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Babka lancetowata, babka w\u0105skolistna, j\u0119zyczki polne (Plantago lanceolata L.) \u2013 gatunek byliny nale\u017c\u0105cy do rodziny babkowatych (Plantaginaceae Juss.). O tym, \u017ce babka lancetowata ma ogromne spektrum zastosowa\u0144 z pewno\u015bci\u0105 wie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1002],"tags":[1905,1906,1904,1909,1914,87,1910,1913,20,1346,1917,1911,1915,1908,1907,1903,1902,1916,1912,755],"class_list":["post-7896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ziola","tag-babka-gorska","tag-babka-lancetowata","tag-babka-nadmorska","tag-babka-waskolistna","tag-eskuletyna","tag-flawonoidy","tag-folium-plantaginis-lanceolatae","tag-kumaryna","tag-kwas-chlorogenowy","tag-kwas-kawowy","tag-kwasu-krzemowy","tag-lisc-babki-lancetowatej","tag-luteolina","tag-plantaginaceae-juss","tag-plantago-lanceolata","tag-plantago-maritima","tag-plantago-montana","tag-skutelarenina","tag-succus-plantaginis-lanceolatae","tag-watroba"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t